فقيه بود ؛ امّا در كودكى او در گذشت . وى به خارطوم رفت و به تحصيلات مذهبى ادامه داد و نخستين بار ، رساله‌اى با عنوان تطهير البلاد من مفاسد الحكّام نوشت . رسوخ فساد در حكومت مصرىها بر سودان سبب شد تا مهدى بتواند راحت‌تر در ميان مردم نفوذ كند و بحث عدالت و نفى فساد را مورد تأكيد قرار دهد . وى در يك دوره به دعوت سرّى پرداخت تا آن كه نوبت به كار علنى رسيد . در اين فاصله ، شمارى از قبايل دغيم و كنانه به او پيوستند . مهدى در سال 1289 ق ( 1881 م ) خود را مهدى منتظَر معرّفى كرده و از فقهاى سودان خواست تا از وى حمايت كنند . وى به عبد اللَّه تعايشى كه جانشين وى شد ، گفت : خوابى كه ديده ، او را مهدى منتظَر نشان داده و وى نيز در زمرهء نخستين حواريان اوست . « حوارى » اصطلاحى بود كه براى ياران وى به كار مىرفت . اساس كار وى ، همين خواب و نيز ادّعاى شنيدن صداهايى در بيدارى ( هواتف ) بود كه وى بر اساس آنها مدّعى شد نوعى دعوت مهديانه و حتّى نبوّت‌گونه دارد . بحث از ظهور مهدى ، بيشتر از شهر مكّه بوده و همين زمان شهرت يافت كه مهدى سودانى ، قصد رفتن به مكّه را هم دارد . نوشته‌اند كه در سال 1882 م در شهر مكّه شهرت يافت كه مهدى ظهور خواهد كرد . به دنبال آن ، تركان عثمانى ، دست به كار شدند و به معاريف شهر يا اشراف ، اعلام كردند كه اين كار به آنان آسيب خواهد زد . « 1 » منازعات وى با حكومت ، سبب غلبهء وى بر شهر ابيض در سال 1300 ق شد و پس از آن ، بارها سپاهيان مصرى در مقابل وى شكست خوردند . در يكى از اين نبردها گوردن مسيحى انگليسى - كه فرمانده بود - كشته شد و تلّقى شد كه وى همان دجّالى بوده كه توسّط مهدى كشته شده است . « 2 »

--> ( 1 ) . مهدى از صدر اسلام تا قرن سيزدهم : ص 68 . ( 2 ) . مهدى از صدر اسلام تا قرن سيزدهم : ص 76 .